نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران

نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران

تاثیر ‌کمپوست خاک‌اره بر عملکرد و اجزای عملکرد گوجه‌فرنگی در شرایط تنش رطوبتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
یاسر حسینی 1
جواد رمضانی مقدم 2
سیامک زارع حمل‌آباد 3
علی رسول زاده 4
1 استاد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان- دانشگاه محقق اردبیلی
2 عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی
3 کارشناسی ارشد، آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی،
4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
10.22125/iwe.2024.452088.1801
چکیده
با توجه به مشکلات و کمبود آب در کشور استفاده بهینه از آب مصرفی در کشاورزی امری مهم و قابل توجه است. از جمله راه‌کارهایی که می‌توان با کمک آن آثار منفی کمبود آب مقابله کرد، افزودن برخی اصلاح‌کننده‌ها به خاک می‌باشد. بنا براین، در این تحقیق به‌منظور بررسی تاثیر کمپوست خاک‌اره و تنش آبی بر عملکرد و اجزای عملکرد گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار انجام شد. فاکتور اصلی تنش‌ رطوبتی(I) که شامل تیمارهای بدون تنش (شاهد) و تخلیه آب قابل استفاده به میزان30، 65، 75 و 85 درصد (به‌ترتیب برابر I1، I2 ، I3 و I4) بود و فاکتور فرعی، نسبت‌های اختلاط کمپوست خاک اره (C) در سطوح بدون کمپوست خاک اره و اختلاط پنج، 10، 15 و 20 درصد حجمی (به‌ترتیب برابر C1، C2 ، C3 و C4) بود. نتایج نشان داد، آبیاری بر روی عملکرد و اجزای آن به جز طول ساقه اثر معنی‌دار داشت. همچنین اثر کمپوست خاک‌اره و اثر متقابل آبیاری و کمپوست خاک‌اره بر عملکرد و اجزای عملکرد، در سطح پنج ‌درصد بر اساس آزمون چند دامنه‌ای دانکن معنی‌دار بود. از طرفی بیش‌ترین مقدار میانگین عملکرد و تعداد میوه به‌ترتیب مربوط به تیمار I1C3 به میزان 254 (گرم در بوته) و I1C4 به میزان 5/13 (میوه در هر بوته) بود.
کلیدواژه‌ها
بهره‌وری آب
تعداد میوه
تنش رطوبتی
کم آبیاری
کمپوست خاک‌اره
موضوعات

عنوان مقاله English

The effect of sawdust compost on yield and yield components of tomato under different irrigation management

نویسندگان English

Yaser Hoseini 1
JAVAD RAMEZANI MOGHADDAM 2
siamak Zare Hamalabad 3
Ali Rasoulzadeh 4
1 Professor, Irrigation and Drainage, Water Science and Engineering, Moghan Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, y_hoseini@uma.ac.ir
2 Assistant Professor, Irrigation and Drainage, Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili,j_ramezani@uma.ac.ir
3 Master's student, Irrigation and Drainage, Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, siamak.zare@student.uma.ac.ir
4 Professor, Irrigation and Drainage, Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, University of Mohaghegh Ardabili, rasoulzade@uma.ac.ir
چکیده English

Considering the lack of water problems in the country, the optimal use of water consumption in agriculture is important and significant. Among the solutions that can deal with the negative effects of lack of water is adding some additives to the soil. Therefore, in order to investigate the effect of sawdust compost and water stress on yield and yield components of greenhouse tomato, an experiment was conducted in the form of a completely randomized design with four replications. The main factor was moisture stress (I), which included treatments without stress (control) and available water depletion at the rate of 30% (I1), (I2) 65%, (I3) 75% and (I4) 85%, and the secondary factor was mixing ratios. Sawdust compost (C) in levels without sawdust compost (C1), and mixing 5 (C2), 10 (C3), 15 (C4) and 20 (C5) percent by volume.The results showed that irrigation had a significant effect on the yield and its components, except the length of the stem. Also, the effect of sawdust compost, as well as the mutual effect of irrigation and sawdust compost on yield and yield components, was significant at the five percent level based on Duncan's multi-range test. It was observed that the maximum value of the average yield and number of fruits was related to the treatment of I1C3 at the rate of 254 (grams per pot) and I1C4 at the rate of 13.5 (fruits per pot).

کلیدواژه‌ها English

Water use efficiency
Fruit number
Moisture stress
Water deficit irrigation
Sawdust compost
 ابراهیمی پاک، ن. ع.، اگدرنژاد، ا. و خدادادی دهکردی، د. 1397. ارزیابی مدل Aquacrop در شبیه‌سازی عملکرد ذرت تحت تیمارهای کم‌آبیاری و کاربرد سطوح مختلف سوپر جاذب. نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران. 8(3): 166-184.
اعتمادی نیا، م.، رمضانی مقدم، ج.، حسینی، ی.، رسول زاده، ع.، و رئوف، م. 1401. بررسی اثر مدیریت زمان آبیاری بر خصوصیات ریشه گوجه‌فرنگی. صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست. اردبیل. ایران.
اعتمادی نیا، م.، رمضانی مقدم، ج.، حسینی، ی.، رسول زاده، ع.، و رئوف، م. 1400. اثر مدیریت آبیاری بر عملکرد گوجه‌فرنگی در خاک سبک. اولین همایش ملی مدیریت کیفیت آب و سومین همایش ملی مدیریت مصرف آب.
اکبری نودهی، د.، عزیزی زهان، ع.، و رضایی سوخت آبندانی، ر. 1392. بررسی رابطه میزان آب و عملکرد گوجه فرنگی در استان مازندران. نشریه پژوهش آب در کشاورزی، 27(4): 64-69.
امیری، ا.، و رستمی اجیرلو، ا. 1397. ارزیابی تأثیر کم ‌آبیاری بر عملکرد، صفات کیفی و بهره‌وری آب ارقام متفاوت گوجه‌فرنگی در دشت مغان. تحقیقات آب و خاک ایران (علوم کشاورزی ایران)، 49(2): 261-268.
بانج شفیعی، ع.، عزیزی، پ.، و جلالی، س. 1382. بررسی تاثیر مقادیر مختلف سرخس عقابی بر کیفیت کمپوست‌ شدن خاک‌اره گونه اورامریکان. پژوهش و سازندگی. 16(4):  80-84.
پوزش شیرازی، م.، زلفی باوریانی، م.، مدرسی، م.، و بهزادی، ب. 1392. تاثیر تنش خشکی در مراحل مختلف رشد رویشی و زایشی بر کمیت و کیفیت محصول گوجه‌فرنگی. مجله علوم باغبانی ایران (علوم کشاوری ایران)، 44(4): 451-459.
حسینی، ی. 1400. اثرات کاربرد نسبت‌های مختلف خاک‌اره بر بهره‌وری مصرف آب خیار گلخانه‌ای در شرایط مدیریت آب سهل‌الوصول. علوم و مهندسی آبیاری، 44(3)، 1-14.
دهقان، ه.، علیزاده، ا.، اسماعیلی، ک.  و نعمتی، ح. 1394. رشد ریشه، عملکرد و اجزای عملکرد گوجه فرنگی در تنش خشکی. نشریه پژوهش آب در کشاورزی، 29(2):54-68.
رحیمیان، م. و ذبیحی، ح. 1396. اثر استفاده از مقادیر مختلف کمپوست و پلیمر سوپرجاذب رطوبت بر عملکرد و کارآیی مصرف آب گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای. پژوهش آب در کشاورزی (علوم خاک و آب)، 31(4):78-86.
رمضانی مقدم، ج.، م. اعتمادی‌نیا، ی. حسینی، ع. رسول‌زاده و رئوف، م. 1401a. اثر اختلاط خاک‌اره با خاک سبک روی برخی خصوصیات گوجه‌فرنگی. صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست. اردبیل. ایران.
رمضانی مقدم، ج.، م. اعتمادی‌نیا، ی. حسینی، ع. رسول‌زاده و رئوف، م.  1401b. اثر خاک اره بر خصوصیات شیمیایی خاک سبک. صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست. اردبیل. ایران.
ساجدی نیا، ح.، صیدی، م.، قنبری، ف.، و بگنظری، م. 1397. اثر پلیمر سوپرجاذب بر عملکرد و برخی صفات گوجه‌فرنگی تحت رژیم‌های مختلف آبیاری. دانش کشاورزی و تولید پایدار، 28(4): 163-174.
فروتن، م.، رمضانی مقدم، ج.، حسینی، ی.، و رسول‌زاده، ع. 1399. اثر مدیریت زمان آبیاری و مواد آلی خاک بر عملکرد گوجه‌فرنگی. اولین کنفرانس مهندسی و فن‌آوری. تبریز. ایران.
نوری، م.، مطلبی آذر، ع.، صیدی، م.، پناهنده، ج.، زارع حقی، د.، و مظفری، ح. 1399. واکنش ژنوتیپ‌های مختلف گوجه‌فرنگی (Solanum lycopersicum) به تنش خشکی. فرایند و کارکرد گیاهی، 9(36):64-77.
یاوری، ا.، م. مرادی نظر، م. شرفی، ا. نافذ و پیرصاحب، م. 1401. بررسی شاخص‌های تثبیت و رسیدگی در طی فرایند کمپوست‌سازی از مخلوط فضولات مرغداری و خاک‌اره به روش ویندرو. سلامت و محیط زیست، 16(1): 1-16.
Alomari-Mheidat, M., Corell, M., Castro-Valdecantos, P., Andreu, L., Moriana, A. and Martin-Palomo, M.J. 2023. Effect of Water Stess and Rehydration on the Cluster and Fruit Quality of Greenhouse Tomatoes. Agronomy. 13: 563-575.
Termorshuizen, A., Moolenaar, S., Veeken, A. and Blok, W. J. 2004. The value of compost. Reviews in Environmental Science and Bio-technology.3:343-347.
Tzortzakis, N., Saridakis, Ch. and Chrysargyris, A. 2020. Treated Wastewater and Fertigation Applied for Greenhouse Tomato Cultivation Grown in Municipal Solid Waste Compost and Soil Mixtures. Sustainability, 12: 42-87.
Anwar Khan, A., Bibi, H., Ali, Z., Sharif, M., Shah, S.A., Ibadullah, H., Khan, K., Azeem, I.  and Ali, S. 2017. Effect of compost and inorganic fertilizers on yield and quality of tomato. Acad. J. Agric. Res. 5(10): 287-293.