بررسی مکانی آب مجازی محصولات مهم کشاورزی در استان گلستان

محمدرضاپور, ام البنی; محمدقاسمی, حوریه; جرگه, محمدرضا; کهخا مقدم, پریسا

doi:10.22125/iwe.2024.328091.1599

بررسی مکانی آب مجازی محصولات مهم کشاورزی در استان گلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

ام البنی محمدرضاپور ¹

حوریه محمدقاسمی ²

محمدرضا جرگه ³

پریسا کهخا مقدم ⁴

¹ گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

² دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب

³ دانش آموخته دانشگاه زابل

⁴ گروه مهندسی آب دانشگاه زابل

10.22125/iwe.2024.328091.1599

چکیده

هدف از انجام این تحقیق بررسی مکانی مقادیر آب مجازی 22 محصول در هفت دسته از محصولات عمده کشاورزی در 13 شهرستان بزرگ استان گلستان و بررسی جریان آب مجازی آن به صورت میانگین 9 ساله از سال 1386 تا 1394 می باشد. همچنین اولویت کشت محصولات کشاورزی بر اساس مقادیر آب مجازی آن نیز رتبه بندی شد. بررسی نتایج این تحقیق نشان داد که آب مجازی محصولات مختلف در شهرهای استان عملکرد آن متفاوت است. نتایج این تحقیق نشان داد که شلتوک با مقدار آب مجازی 1740 متر مکعب بر تن در علی آباد و گرگان تا 2840 متر مکعب بر تن درمراوه تپه دارای بیشترین مقادیر آب مجازی است. همچنین غلات با میانگین آب مجازی 1500 متر مکعب بر تن نیز از مقادیر آب مجازی بالایی برخوردار است و محصولات جالیزی و سبزیجات با میانگین آب مجازی 100 و 350 مترمکعب بر تن دارای کمترین مقادیر آب مجازی هستند. همچنین نتایج نشان دادند که صادارات و واردات محصولات کشاورزی در حال حاضر به درستی صورت نمی گیرد و استان گلستان با اینکه با مشکل کمبود آب مواجه است، بطور میانگین 396 میلیون متر مکعب در سال صادر کننده آب مجازی می باشد که بیشتربن مقئار آن حاصل از صادرات محصولات غلات و شلتوک می باشد. رتبه بندی الگوی کشت محصولات کشاورزی از دیدگاه آب مجازی نیز نشان داد که در این استان محصولات جالیزی و سبزیجات در همه شهرها در اولویت اول کشت و محصولاتی مانند غلات و شلتوک در رتبه اخر اولویت کشت قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

آب مجازی

محصولات کشاورزی

تجارت

استان گلستان

موضوعات

منابع آب

عنوان مقاله English

Study of Virtual Water of Important Agricultural Products in Golestan province

نویسندگان English

omolbani mohammadrezapour ¹

hourie mohammadghasemi ²

Mohammad Reza jarge ³

parisa keykhamoghadam ⁴

¹ faculty of water and soil, Gorgan university of Agricultural sciences and Natural resourses

² university of zabol

³ Graduated of Univesity of zabol

⁴ University of zabol

چکیده English

The purpose of this study was to survey the spatial quantities of 22 crop in seven major agricultural crops in 13 major cities of Golestan province and to study its 9-year mean virtual water flow from 2007 to 2015. The priority of crop cultivation was also ranked based on its virtual water values. The results of this study showed that the virtual water of different crops in the cities of the province is different according to the performance. The results of this study showed that rice with virtual water content of 1740 m3 / ton in Ali Abad and Gorgan up to 2840 m3 / ton in Maraveh-Tapeh area had the highest amount of virtual water. Cereals with an average virtual water of 1500 m3 / ton also have high levels of virtual water and Cucurbits and vegetable products with the average virtual water of 100 and 350 m3 / ton have the lowest amounts of virtual water. The results also showed that exports and imports of agricultural products are currently incorrect and Golestan province, despite having a shortage of water, is an average 396 MM3 of virtual water exporter annually, largely driven by exports of cereal and rice products. Ranking the pattern of crop cultivation from the perspective of virtual water also showed that in this province, cucurbits and vegetable crops in all cities are in the top priority and crops such as cereals and rice are last priority.

کلیدواژه‌ها English

Virtual water component

Agricultural products

Trade

Golestan

آزادی، ع. و سلیمانی، س. 1395. مدیریت الگوی کشت و ارزیابی اقتصادی عملکرد محصولات کشاورزی با محدودیت مصرف آب مجازی. سومین کنفرانس بین المللی اقتصاد سبز، 17، اردیبهشت، 1395،

برهانی، ف. و اصلمند، ع. 1396. بررسی تأثیر بین میزان آب مجازی و میزان محصول به‌منظور مدیریت ذخایر آب موجود. چهارمین کنفرانس بین‌المللی برنامه‌ریزی و مدیریت محیط زیست، تهران، دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران، 9-1.

عربی یزدی، ا.، علیزاده، ا. و محمدیان، ف. 1388. بررسی ردپای اکولوژیک آب در بخش کشاورزی ایران. نشریه آب وخاک(علوم کشاورزی وصنایع غذایی) دانشگاه فردوسی مشهد.23. 15:4-1.

مساعدی، ا.، شریفان، ح. و شهابی، م. 1386. مدیریت ریسک خشکسالی با شناخت میکروکلیماهای استان گلستان.

محمدی، حسین وآزاد تعالی مقدم1390. تجارت آب مجازی برای محصولات عمده کشاورزی در ایران،دومین کنفرانس ملی پژوهشهای کاربردی منابع آب ایران. ایران، زنجان.

Ababaei, B. and Etedali, H. R. 2017. Water footprint assessment of main cereals in Iran. Agricultural Water Management, 179: 401-411.

Allen RG, Pereira LS, Raes D, Smith M .1998. Crop evapotranspiration guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper 56, Rome, Italy

Hoekstra, A.Y. and Chapagain, A.K. 2007. The water footprints of Morocco and the Netherlands: global water use as a result of domestic consumption of agricultural commodities. Ecological Economics, 64(1): pp. 143–151.

Hoekstra,A.Y and Hung,P.Q. 2002. Virtual water trade: A quantification of virtual water flows between nations in relation to international crop trade. Value of Water Research Report Series NO. 11. UNESCO. IEIE. Delft, the Netherlands.

Hoekstra,A.Y and Hung,P.Q. 2005. Globalization of water resources: International virtual water flows in Relation to crop trade. Global Environmental Change15.1: 45-56.

Karandish, F., Salari, S. and Darzi-Naftchali, A. 2016. Application of virtual water trade to evaluate cropping pattern in arid regions. Water Resources Management, 29: 4061-4074.

Karimi Pashaki, M., Khosrojerdi, A. and Sedghi, H. 2017. Virtual water strategy and its application in optimal operation of water resources. Journal of Applied Research in Water and Wastewater, 8: 349-353.

Mekonnen, M. M. and Hoekstra, A. Y. 2010. A global and high-resolution assessment of the green, blue and grey water footprint of wheat. Hydrology and Earth System Sciences 14: 1259-1276.

Mohammadrezapour, O., Yoosefdoost, I. and Ebrahimi, M. 2016. Cuckoo optimization algorithm in optimal water allocation and crop planning under various weather conditions (case study: Qazvin plain, Iran). Neural Computing and Application,1-14.

Su, X., Li, J. and Singh, V.P. (2014). Optimal allocation of agricultural water resources based on virtual water subdivision in shiyang river basin. Water Resources Management, 28: 2243-2257

Zgang, C., Edward, A., Mcbeen. and Huang, J. 2014. A Virtual Water Assessment Methodology for Cropping Pattern Investigation. Water Resources Management, 28: 2331-2349.

Zhang, Z. Y., Yang, H., Shi, M. J., Zehnder, A. J. B., and Abbaspour, K. C. 2011. “Analyses of impacts ofChina's international trade on its water resources and uses”, Hydrology and Earth System Science, vol. 15, pp. 2871-2880.

Postel, S.L., Daily, G.C., and Ehrlich, P.R. 1996.” Human appropriation of renewable fresh water”. Science 271: pp. 785-788.