نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران

نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران

ارزیابی مدل هیدرولوژیکیSWAT ،در شرایط اقلیم، حوزه آبخیز تجن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس مسئول اداره هواشناسی کشاورزی قراخیل قایم شهر
2 دانشیارگروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور
3 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور ، نور ، ایران.
4 استادیار گروه کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
5 استادیار گروه علوم و مهندسی آب- سازه های آبی دانشگاه پیام نور واحد مرکزساری ،ساری ، ایران.
10.22125/iwe.2023.365708.1679
چکیده
مدل‌های هیدرولوژیکی یک یاروش‌های برآوردرواناب به‌دست آمده ازبارندگی درنقاط فاقدایستگاه هیدرومتری می‌باشند. به بیان دیگراین مدل‌ها با شبیه‌سازی فرایندتبدیل بارش به رواناب قادربه تخمین میزان رواناب حوزه‌های آبریزفاقدایستگاه اندازه‌گیری باکمترین زمان وهزینه ممکن می‌باشند. برهمین اساس مطالعه حاضرباهدف ارزیابی توان مدل هیدرولوژیکی درشرایط تغییر اقلیمی و درشبیه‌سازی رواناب خروجی رودخانه‌های حوزه آبخیز تجن ومقایسه آن بادبی مشاهداتی صورت گرفته است. مهمترین داده های مورداستفاده درپژوهش شامل،پوشش گیاهی،طبقات ارتفاعی،شیب،پارامترهای اقلیمی (باد،بارش،حداکثردما،حداقل دما)،تغییرات اقلیم و نیزشرایط تغییراقلیم و... میباشد. نتایج بررسی هانشان میدهدکه میزان خطای مدلهدرولوژیکی در تغییر و شرایط اقلیم و درشبیه‌سازی رواناب خروجی ومیانگین دبی روزانه بسیارپایین بوده است به طوریکه ضریبنش- ساتکلیف دبی شبیه سازی شده روزانه دربرابردبی مشاهداتی دربازه زمانی1998الی2014،درهنگام واسنجی بیش از 50/0 بوده است که پس ازبازبهینه سازی پارامترهای خاک این ضریب درمرحله صحت سنجیز(2014 – 2018)بالای 74/0 برای دبی روزانه بدست آمد. واین خودنشانگرپایین بودن میزان خطای مدل درشبیه‌سازی رواناب خروجی حوزه آبخیزمی‌باشد.

واژه‌های کلیدی: مدل هیدرولوژیکی، شرایط تغییراقلیم،حوزه آبخیز تجن.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Evaluation of SWAT hydrological model, in climatic conditions, Tajen watershed.

نویسندگان English

rahmanali haghshenasgatabi 1
Sadroddin Motevalli 2
Gholamreza ghobadi janbaz 3
Hadi Razzaghian 4
Babak Momeni 5
1 The expert in charge of the agricultural meteorology department of Karakhil Qayim Shahr
2 Associate Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, Nour branch
3 Assistant Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, Nour Branch, Noor, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Agriculture and Natural Resources, Payam Noor University, Tehran, Iran.
5 Assistant Professor, Department of Water Science and Engineering - Water Structures, Payam Noor University, Sari Center, Sari, Iran.
چکیده English

SWAT hydrological models are one of the methods of estimating runoff obtained from rainfall at points without hydrometric stations. In other words, by simulating the process of converting precipitation into runoff, these models are able to estimate the amount of runoff in watersheds without measuring stations with the least possible time and cost.

Based on this, the current study has been conducted with the aim of evaluating the power of the SWAT hydrological model in climatic conditions and simulating the outflow of rivers in the Tajen watershed and comparing it with observations. The most important data used in the research include vegetation, altitude classes, slope, climate data (wind, rain, maximum temperature, minimum temperature), climate changes and climate change conditions, etc.

The results of this study show that the error rate of the LARS-WG hydrological model in climate conditions and in the simulation of runoff and average daily discharge was very low, so that the Nash-Sutcliffe coefficient of the simulated daily discharge compared to the observed discharge in the period from 1998 to 2014, during calibration, was more than 0.50, which after re-optimization Soil parameters, this coefficient was obtained in the validation stage (2018-2014) above 0.74 for daily discharge. And this is an indication of the low level of model error in simulating the outflow of the watershed.



Keywords: SWAT hydrological model, climatic conditions, Tajen watershed.

کلیدواژه‌ها English

SWAT hydrological model
climatic conditions
Tajen watershed
خزانه داری، ل.، م.، کوهی، ش.، قندهاری، و م.، آسیایی.1391. تغییر اقلیم، علل، اثرات و راه حل ها. تالیف جان تی هاردی.،انتشارات پاپلی. مشهد.362ص.
اداشی تنکابنی، نوربخش، 1386، بررسی تغییرات ویژگی بارش در استان مازندران و تأثیر آن بر کشاورزی، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز. 132:10
دهقان منشادی،ح،نیک سخن،م،اردستانی،م، بررسی برآورد آب مجازی حوضه ای آبخیزونقش آن درسامانه های انتقال آب بین حوضه ای  مجلٍه مهندسی منابع آب/سال ششم /زمستان1392
رحیمی زاده،م،بزرگ حداد،ا،1397، بررسی اثرهای انتقال آب بین حوضه ای بر منابع آب ایران، مجله پژوهشی راهبردی درعلوم کشاورزی و منابع طبیعی جلد 3شماره 1صص 27تا42
رئوفی،ی،شوریان،م،عطاری،ج، طراحی ایجاد سیستم انتقال آب بین حوضه ای بالحاظ شاخص های تصمیم گیری درحوضه ای آبریزمبدا ،سال یازدهم،شماره1،بهاروتابستان1394.
سلیمانی، کریم، 1386، بررسی تغییرات اقلیم مازندران، پروژه تحقیقاتی، اداره کل هواشناسی استان مازندران.
شیدائیان،م،ضیاتبار احمدی،م،فضل اولی،ر،شعبانی،آ،1392. بررسی اثر تغییر اقلیم بر منابع آبی حوضه آبریز دشت تجن در استان مازندران. پنجمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران
ضرابی،ا،حلبیان،ا،شبانکاری،م، برنامه ریزی انتقال بین حوضه ای آب ازکارون به زاینده رود.
کارآموز، م.، و ش.، عراقی نژاد. 1384. هیدرولوژی پیشرفته. انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر. تهران. 464ص.
موجرلو،ف،فضل اولی،ر،عمادی،ع،1398. بررسی آثار تغییر اقلیم بر تخصیص منابع آب حوضه آبریز تجن. سومین همایش ملی مدیریت منابع آب نواحی ساحلی.
Enze, Z. Xinan, Y. Zhihao, X. Zhifeng, Y.2008. Bottom-up quantification of inter-basin water transfer vulnerability toclimate change.
Khazaei, M.R., Zahabiyoun, B., Saghafian B., 2011. Assessment of climate change impact on floods using weather generator and continuous rainfall-runoff model, International Journal of Climatology, 10:1002-1012.
MacCracken, M. C., 2008. Prospects for Future Climate Change and the Reasons for Early Action, Journal of the Air and Waste Management Association, 58, 735-786.14Maknoon,R.Kazem, M. Hasanzadeh, M.2012. Journal of Water Resource and Protection, 2012, 4, 750-758 doi:10.4236/jwarp.2012.49085 Published Online September 2012 (http://www.SciRP.org/journal/jwarp) Inter-Basin Water Transfer Projects and Climate Change: The Role of Allocation Protocols in Economic Efficiency of the Project. Case Study: Dez to Qomrood Inter-Basin   Water Transmission Project (Iran)
ournal of Water Resource and Protection, 2012, 4, 750-758 doi:10.4236/jwarp.2012.49085 Published Online September 2012 (http://www.SciRP.org/journal/jwarp)17Roozbahani,A.   Ghased , H.   Hashemy Shahedany,M. 2020.Inter-basin water transfer planning with grey COPRAS and fuzzy COPRAStechniques: A case study in Iranian Central Plateau